RAPORT
Młodzi dla Państwa.
Państwo dla Młodych
Młodzi do 29. roku życia to 5,7% służby cywilnej. Na rynku pracy – 14,6%.
Sprawdziliśmy, dlaczego państwo nie potrafi ich przyciągnąć i zatrzymać. I co musi się zmienić.
5,7%
tyle wynosi udział osób do 29. roku życia w korpusie służby cywilnej (2025)
14,6%
tyle wynosi udział młodych na całym rynku pracy
−45%
o tyle spadł udział młodych w służbie cywilnej w latach 2014–2025 (z 10,4% do 5,7%)
86%
młodych wierzy, że pracując w sektorze publicznym, może realnie zmienić społeczeństwo
Cztery wnioski z raportu
Młodzi chcą pracować dla państwa. Państwo nie daje im ku temu dobrych powodów.
01
Administracja się starzeje
Dekadę temu młodzi stanowili 10,4% służby cywilnej. Dziś – 5,7%. W tym samym czasie udział osób 50+ wzrósł z 32,3% do 36%.
02
Motywacja jest. Brakuje drogi
Młodych przyciąga sprawczość i praca dla dobra wspólnego. Odstraszają upolitycznienie, sztywna hierarchia i skomplikowane rekrutacje.
03
Pensja na starcie zniechęca
Osoby poniżej 30. roku życia zarabiają w administracji o 8% mniej niż porównywalni pracownicy sektora prywatnego (IBS). System premiuje staż, nie start.
04
Państwo nie wie, kogo traci
Instytucje nie śledzą karier młodych pracowników. Nie wiedzą, jak długo zostają, dlaczego odchodzą ani dokąd.
Co zniechęca młodych do pracy dla państwa
Nie pieniądze są na pierwszym miejscu. Najczęściej wskazywaną barierą jest polityka.
53%
Za duży wpływ polityki
50%
Ograniczone możliwości rozwoju kariery
36%
Skomplikowane procesy rekrutacji
32%
Niższe płace niż w sektorze prywatnym
21%
Brak innowacyjności lub elastyczności
20%
Brak pracy w miejscu zamieszkania
12%
Niechęć do biurokracji
Kiedy państwo otwiera drzwi
Eksperci wskazali trzy sytuacje, w których administracja realnie przyciąga młodych.
Lider
Ktoś na czele, kto słucha młodych i ma siłę, by budować zespół wolny od partyjnych wpływów.
Misja
Konkretne zadanie: strategia, nowa instytucja, reforma. Jasny cel daje poczucie sprawczości.
Kryzys
Akcesja do UE, pandemia, cyfryzacja ochrony zdrowia, kryzys uchodźczy. Presja czasu otwiera struktury.
Jak robią to inni
Przeanalizowaliśmy dwanaście programów. Opisaliśmy cztery najbardziej wyraziste.
WIELKA BRYTANIA — SCENTRALIZOWANY
Civil Service Fast Stream
AUSTRALIA — ZDECENTRALIZOWANY
Australian Government Graduate Program
FRANCJA — LIDERSKI
Institut national du service public
USA — ZESPOŁY EKSPERCKIE
U.S. Digital Corps
Głos ekspertów
Rozmawialiśmy z byłym wicepremierem, byłym ministrem, młodym pracownikiem administracji centralnej i badaczką administracji publicznej.
„Dla młodych ludzi strasznie ważne jest poczucie sprawczości, że od tego, co robią, coś naprawdę zależy”.
– były minister
„Nie może być tak, że ktoś, kto idzie do administracji, z natury rzeczy skazany jest na gorszy status ekonomiczny”.
– były wicepremier
„Nie da się wprowadzić w administracji porządnej zmiany, jeżeli się opierasz wyłącznie na ludziach, którzy siedzą w organizacji od 20 lat”.
– młody pracownik administracji centralnej
,,Nie wystarczy przekonać młodych do pracy dla państwa. Trzeba stworzyć państwo, dla którego będą chcieli pracować”.
Dla mediów: PRESS KIT
Kontakt: kontakt@fundacjazryw.pl
O badaniu
Raport łączy analizę danych zastanych (GUS, OECD, EUPAN, Sprawozdanie Szefa Służby Cywilnej, IBS, UNESCO) z czterema pogłębionymi wywiadami eksperckimi. Dotyczy osób w wieku 18–30 lat w administracji centralnej: KPRM, ministerstwach, organach administracji rządowej i agendach rządowych. Badanie przeprowadziła Fundacja Stocznia, redakcję i opracowanie graficzne przygotowała Fundacja Zryw.