RAPORT

Młodzi dla Państwa.

Państwo dla Młodych

Młodzi do 29. roku życia to 5,7% służby cywilnej. Na rynku pracy – 14,6%.

Sprawdziliśmy, dlaczego państwo nie potrafi ich przyciągnąć i zatrzymać. I co musi się zmienić.


5,7%

tyle wynosi udział osób do 29. roku życia w korpusie służby cywilnej (2025)


14,6%

tyle wynosi udział młodych na całym rynku pracy


−45%

o tyle spadł udział młodych w służbie cywilnej w latach 2014–2025 (z 10,4% do 5,7%)


86%

młodych wierzy, że pracując w sektorze publicznym, może realnie zmienić społeczeństwo

Cztery wnioski z raportu

Młodzi chcą pracować dla państwa. Państwo nie daje im ku temu dobrych powodów.

01

Administracja się starzeje

Dekadę temu młodzi stanowili 10,4% służby cywilnej. Dziś – 5,7%. W tym samym czasie udział osób 50+ wzrósł z 32,3% do 36%.

02

Motywacja jest. Brakuje drogi

Młodych przyciąga sprawczość i praca dla dobra wspólnego. Odstraszają upolitycznienie, sztywna hierarchia i skomplikowane rekrutacje.

03

Pensja na starcie zniechęca

Osoby poniżej 30. roku życia zarabiają w administracji o 8% mniej niż porównywalni pracownicy sektora prywatnego (IBS). System premiuje staż, nie start.

04

Państwo nie wie, kogo traci

Instytucje nie śledzą karier młodych pracowników. Nie wiedzą, jak długo zostają, dlaczego odchodzą ani dokąd.

Co zniechęca młodych do pracy dla państwa

Nie pieniądze są na pierwszym miejscu. Najczęściej wskazywaną barierą jest polityka.

53%

Za duży wpływ polityki

50%

Ograniczone możliwości rozwoju kariery

36%

Skomplikowane procesy rekrutacji

32%

Niższe płace niż w sektorze prywatnym

21%

Brak innowacyjności lub elastyczności

20%

Brak pracy w miejscu zamieszkania

12%

Niechęć do biurokracji

Kiedy państwo otwiera drzwi

Eksperci wskazali trzy sytuacje, w których administracja realnie przyciąga młodych.

Lider

Ktoś na czele, kto słucha młodych i ma siłę, by budować zespół wolny od partyjnych wpływów.

Misja

Konkretne zadanie: strategia, nowa instytucja, reforma. Jasny cel daje poczucie sprawczości.

Kryzys

Akcesja do UE, pandemia, cyfryzacja ochrony zdrowia, kryzys uchodźczy. Presja czasu otwiera struktury.

Jak robią to inni

Przeanalizowaliśmy dwanaście programów. Opisaliśmy cztery najbardziej wyraziste.

WIELKA BRYTANIA — SCENTRALIZOWANY

Civil Service Fast Stream

AUSTRALIA — ZDECENTRALIZOWANY

Australian Government Graduate Program

FRANCJA — LIDERSKI

Institut national du service public

USA — ZESPOŁY EKSPERCKIE

U.S. Digital Corps

Głos ekspertów

Rozmawialiśmy z byłym wicepremierem, byłym ministrem, młodym pracownikiem administracji centralnej i badaczką administracji publicznej.

„Dla młodych ludzi strasznie ważne jest poczucie sprawczości, że od tego, co robią, coś naprawdę zależy”.

– były minister

„Nie może być tak, że ktoś, kto idzie do administracji, z natury rzeczy skazany jest na gorszy status ekonomiczny”.

– były wicepremier

„Nie da się wprowadzić w administracji porządnej zmiany, jeżeli się opierasz wyłącznie na ludziach, którzy siedzą w organizacji od 20 lat”.

– młody pracownik administracji centralnej

,,Nie wystarczy przekonać młodych do pracy dla państwa. Trzeba stworzyć państwo, dla którego będą chcieli pracować”.

Dla mediów: PRESS KIT

Kontakt: kontakt@fundacjazryw.pl

O badaniu

Raport łączy analizę danych zastanych (GUS, OECD, EUPAN, Sprawozdanie Szefa Służby Cywilnej, IBS, UNESCO) z czterema pogłębionymi wywiadami eksperckimi. Dotyczy osób w wieku 18–30 lat w administracji centralnej: KPRM, ministerstwach, organach administracji rządowej i agendach rządowych. Badanie przeprowadziła Fundacja Stocznia, redakcję i opracowanie graficzne przygotowała Fundacja Zryw.